Właściwie przeprowadzony proces fizjoterapii po artroskopowej rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego metodą BTB przyczynia się do uzyskania pełnej stabilności stawu kolanowego, odbudowy siły i masy mięśniowej, poprawy zakresu ruchomości stawu kolanowego oraz redukcji dolegliwości bólowych. Wczesne wprowadzenie specjalistycznej fizjoterapii zawierającej ćwiczenia w zamkniętych i otwartych łańcuchach kinematycznych, trening propriocepcji oraz właściwe obciążanie kończyny operowanej ma korzystny wpływ na wyniki i czas leczenia.

KAMIL KLUPIŃSKI [1] , KATARZYNA KREKORA [2], MARTA WOLDAŃSKA-OKOŃSKA [2] 

1 Klinika Medical Magnus Clinic, Łódź, kierownik: dr n. med. M. Krochmalski;

2 Klinika Rehabilitacji i Medycyny Fizykalnej Oddziału Fizjoterapii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, kierownik: dr hab. med. M. Woldańska-Okońska

Streszczenie

Więzadło krzyżowe przednie ACL (Anterior Cruciate Ligament) jest jedną z najważniejszych struktur stawu kolanowego, pełni funkcję stabilizacyjną i wywołuje ruch ślizgowy między powierzchniami stawowymi. Do uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego najczęściej dochodzi w trakcie uprawiania sportów takich, jak narciarstwo, piłka nożna, sportów, które wymagają nagłych skrętów, a także tych, które wiążą się z zeskokiem z wysokości jak koszykówka czy siatkówka. 

Cel pracy

Celem pracy była ocena wyników kompleksowej fizjoterapii po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego metodą BTB. 

Materiał i metody

Badaniem objęto 41 pacjentów; 8 kobiet i 33 mężczyzn w wieku od 20 do 45 lat o wzroście 1,60 –1,90 i masie ciała 50 – 100 kg. Pacjentów podzielono na dwie grupy. Grupa I stanowiła 26 pacjentów (3 kobiety i 23 mężczyzn) po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego techniką artroskopii. Grupa II - kontrolna stanowiła 15 pacjentów (5 kobiet i 10 mężczyzn) po uszkodzeniu więzadła krzyżowego przedniego niepoddanych procesowi rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego. Pacjenci poddani badaniu usprawniani byli według takiego samego programu rehabilitacyjnego zaproponowanego przez Medical Magnus Clinic w Łodzi, który polegał na wykonywaniu codziennych ćwiczeń w zamkniętych i otwartych łańcuchach kinematycznych. Wszyscy pacjenci z grupy I i II zostali zbadani trzykrotnie: po zabiegu operacyjnym (przed rozpoczęciem rehabilitacji), w 6 tygodniu rehabilitacji oraz po 12 tygodniach usprawniania. Badanie kliniczne obejmowało: pomiar zakresu ruchu w stawie kolanowym, pomiar siły mięśniowej testem Lovetta, ocenę nasilenia bólu stawu kolanowego za pomocą skali VAS (Visual Analouge Scale), pomiar antropometryczny przezrzepkowy stawu kolanowego, pomiary linijne obwodów uda i goleni(w dwóch punktach 5 i 10 cm powyżej szczytu rzepki, w dwóch punktach 5 i 10 cm poniżej podstawy rzepki). 

Wyniki

Wykazano, że na podstawie przeprowadzonych badań wprowadzenie wczesnej wysoko wyspecjalizowanej fizjoterapii przyczynia się do poprawy wyników rehabilitacji i skraca czas leczenia. U badanych pacjentów po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego metodą BTB uzyskano istotną statystycznie poprawę na każdym etapie rehabilitacji w stosunku do wartości wyjściowych.  

Wnioski

Właściwie przeprowadzony proces fizjoterapii po artroskopowej rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego metodą BTB przyczynia się do uzyskania pełnej stabilności stawu kolanowego, odbudowy siły i masy mięśniowej, poprawy zakresu ruchomości stawu kolanowego oraz redukcji dolegliwości bólowych. Wczesne wprowadzenie specjalistycznej fizjoterapii zawierającej ćwiczenia w zamkniętych i otwartych łańcuchach kinematycznych, trening propriocepcji oraz właściwe obciążanie kończyny operowanej ma korzystny wpływ na wyniki i czas leczenia.


Słowa kluczowe: staw kolanowy, rekonstrukcja więzadła krzyżowego, fizjoterapia


Summary

Evaluation of early physiotherapy in patients after surgical treatment of cruciate ligament injury by BTB method

Anterior cruciate ligament (ACL) is one of the most important structures of the knee joint. It has a stabilizing function and causes sliding movement between the articular surfaces. Most frequently there comes to the anterior cruciate ligament injury during practicing sports such as skiing, football, sports which require sudden turns and those which are associated with jumps for height like basketball and volleyball. 

The aim of study was to evaluate of the outcomes of complex physiotherapy after reconstruction of anterior cruciate ligament by bone-tendon-bone (BTB) method. 

Material and methods

The study involved 41 patients, 8 women and 33 men, aged 20 to 45 years, body height 1,60 –1,90 cm and body weight 50 – 100 kg. The patients were divided into two groups. Group I included 26 patients (3 women and 23 men) after arthroscopic ACL reconstruction. Group II – control-group included 15 patients (5 women and 10 men) after ACL injury but not subjected to the ligament reconstruction. The patients from both groups underwent rehabilitation according to the same rehabilitation program suggested by the Medical Magnus Clinic in Lodz, which consisted in performing daily exercises in open and closed kinetic chains. All group I and II patients were examined three times: after surgery (before the start of the rehabilitation), in the sixth week of rehabilitation and 12 weeks afterwards. The clinical examination included: measurement of the range of movement in the knee joint, the measurement of musculoskeletal strength with Lovett scale, knee pain assessment using Visual Analog Scale (VAS), transpatellar anthropometric measurement of the knee joint, linear measurements of the thigh and shin (at two points: 5 and 10 cm above the patellar apex and at two points: 5 and 10 cm below the patellar base). 

Results

Introduction of early highly specialized physiotherapy has been demonstrated to contribute to the improvement of the rehabilitation outcomes and to the shortening of the therapy. A statistically significant improvement has been obtained in all examined patients after anterior cruciate ligament reconstruction by BTB method at every stage of rehabilitation in relation to the initial values.

Conclusions

Properly conducted process of physiotherapy after arthroscopic ACL reconstruction by BTB method contributes to obtaining full stability of the knee joint, restoration of muscle strength and mass, improvement of knee joint range of movement and to the reduction of pain. Early introduction of specialist physiotherapy, including exercises in open and closed kinetic chains, proprioception training and appropriate loading of the operated on limb, has a beneficial effect on the outcome and duration of the treatment.

Key words: knee joint, cruciate ligament reconstruction, physiotherapy